improvisatie

16 mrt 2015

Componeren, spelen, improviseren vroeger en nu

Als we het hebben over historische figuren uit de klassieke muziek hebben we het altijd over componisten. We staan er niet bij stil dat Bach, Mozart, Beethoven in hun tijd naast componist juist ook beroemde vertolkers waren. Het toetsinstrument, dwz klavecimbel, klavichord, orgel of piano leende zich uitstekend voor solistische uitvoeringen.

 
23 jul 2014

Klassieke improvisatie in het muziekonderwijs

Vorig jaar schreef ik een artikel over het verdwijnen van de muzikale improvisatie in de klassieke muziek tegen de achtergrond van de veranderende verhouding componist vertolker en het daarmee gepaard gaande primaat van de gedrukte partituur, als zou deze de strikte bron van muzikale vertolking moeten zijn.

Gelukkig is er al enige tijd sprake van een kentering. Het Koninklijk Conservatorium te Den haag heeft improvisatie binnen de klassieke muziek hoog in het vaandel staan. Het afgelopen jaar werd in samenwerking met verschillende conservatoria in Europa het improvisatieproject European Impro Intensive georganiseerd en onlangs is bekend gemaakt dat het conservatorium voor 2013 opnieuw subsidie ontvangt. 

 
20 nov 2013

Nieuwe boeken en iBooks om te leren improviseren

Improviseren kun je leren. In vervlogen tijden was het heel gebruikelijk ook  binnen de  klassieke muziek te improviseren, oftewel vrij om te gaan met de genoteerde noten. Klassieke componisten als Mozart en Beethoven waren er als pianist meesters in. Nu is improviseren vooral voorbehouden aan jazz en sommige avant garde( klassieke) muziek. De vaardigheid om te kunnen improviseren ontwikkel je  door het je eigen maken  van de muziektheoretische ondergrond  en een juiste fysieke en mentale houding.  Bibliotheek Rotterdam beschikt over een breed arsenaal van boeken, dvd’s  over het leren improviseren of het nu om de menselijke stem gaat (chatten) of een muziekinstrument.  En ook op internet en Youtube vind je talloze lessen, tips, masterclasses van al dan niet beroemde jazzmuzikanten. Het is lang geleden dat er gedegen Néderlandstalig boekmateriaal hierover is uitgegeven.

 
08 apr 2013

Hoe haal ik het beste uit het Real Book ?

Het Real Book is al vele jaren de ‘bijbel’ van menig jazz muzikant. Bijna alle ‘jazz standards’ als ‘lead sheet’, dwz in de vorm van melodie met akkoordaanduidingen gebundeld in één band. Er is  ook een versie voor bassisten en voor blaasinstrumenten in Bb en Eb en een ‘vocal real book’ met toevoeging van teksten onder de noten, de minimale gegevens die je nodig hebt om op elk instrument de melodie te spelen en erop te kunnen improviseren. Nu is er een boek met informatie over hoe je het beste uit een Real Book kan halen.

Het Real Book was een illegale uitgave, die de hele wereld doorging.  Misschien dat daarom nooit de naam van de samensteller(s)  boven water is gekomen. De toegekende akkoorden bij de songs weken af van die van de orginele bladmuziek uitgaven. Veel "standard" jazz songs komen oorspronkelijk uit musicals. De akkoorddichtheid onder de melodie was vaak kleiner om meer ruimte te kunnen geven aan de improvisatie. Zie hieronder eerst de Real Book versie van 'April in Paris' en daaronder een uitgewerkte versie met  'meer' akkoorden voor piano:

 
15 sep 2011

Door een hersenscan tijdens het improviseren op muziek een beter begrip van creativiteit

 Kijk en luister naar KNOarts Charles Limb bij een presentatie over hoe hersenen werken tijdens een muzikale improvisatie.

 
06 sep 2011

Jazzpiano leren spelen via Youtube

Youtube biedt voor leergierige muzikanten soms verrassende filmpjes, waarin notenschrift, video, geluid en tekstuele toelichting op een verhelderende manier worden samengebracht.

Bekijk de filmpjes van Doug McKenzie, een jazzpianist,docent uit Australie:

 
06 sep 2011

Jazz uitgelegd aan de hand van 'Night and Day'

Een eenduidige definitie van jazz gezien de vele ontwikkelingsvormen vanaf het ontstaan begin 20e eeuw is moeilijk te geven. Swing en improvisatie zijn over het algemeen continue geldende kenmerken. Swing is de ritmische stuwingskracht, die je syncopisch met je vinger doet knippen. Dat knippen vindt niet plaats op de hoofdaccenten maar vlak daarna, gezien binnen het notenbeeld op de 2e en 4e tel van de maat. In de vertolking zorgen alle instrumenten samen voor die swing. Het ritme van de swing laat zich moeilijk in een strakke notatie vertalen. Het zijn minieme tijdsverschillen ten opzichte van de strakke maatvoering, die voor het swinggevoel zorgen In jazztermen hebben we het dan over timing.