De juiste informatie vinden op internet zonder sporen achter te laten, is dat mogelijk?

24 jul 2014

Centrale bibliotheek Rotterdam is niet alleen een plek waar je terecht kunt voor het lenen van een boek, DVD of CD maar is tevens bij uitstek de plek waar je alle informatiebronnen bij elkaar aantreft: speciale websites met gegevens  alleen in de bibliotheek te raadplegen, honderdduizenden muziektracks als cd fysiek te leen en online ter beluisteren, kranten en nieuwsmedia uit de hele wereld, niet alleen als papieren editie, maar ook digitaal en ook vele plekken, waar je als bezoeker, als student, als ZZPer rustig internet kunt raadplegen en de gevonden informatie voor jezelf kunt opslaan en uitprinten. Behalve via de voor de hand liggende zoekmachine Google kun je op de bibliotheekcomputer ook via alternatieve zoekmachines speuren op het internet naar informatie voor je werk, studie of vrije tijd.
In deze blog leg ik uit hoe de zoekmachine van Google werkt waarom af en toe uitwijken naar een andere zoekmachine handig kan zijn.

Google weet wie je bent

Zoeken op internet staat voor menigeen synoniem aan Google, c.q. dé zoekmachine op internet, in mindere mate aan Bing, de zoekmachine van Microsoft. In webbrowser als Chrome en Firefox is Google standaard ingebouwd als zoekmachine. Dat kun je wijzigen. Niet iedereen is zich er van bewust, dat zoeken via het computernetwerk in de bibliotheek andere resultaten kunnen laten zien dan thuis. Google is namelijk de filosofie aangedaan  dat je zoekgedrag, dat wil zeggen de door jouw bezochte websites, moet aansluiten op de lijst van gevonden websites. Deels kan dat voordelig voor je uitpakken. Als je ooit het gezocht op de term’ jaguar’ met het idee een auto te kopen en ook gerelateerde websites bezocht heb, dan zal je bij een volgende zoekactie niet zo snel websites aantreffen over de jaguar als roofdier. Zoekresultaten worden dus door Google gepersonaliseerd. Facebook doet trouwens ook aan personaliseren en bepaalt wie en wat je ziet. The Filter Bubble  laat voorbeelden zien die ongunstiger kunnen uitpakken  dan dit onschuldige voorbeeld. ”Je komt vast te zitten in een steeds beperktere versie van jezelf- een eindeloze you-loop” aldus specialist op dit gebied Eli Pariser. Als je zoekgedrag zich beperkt tot  meer ideële onderwerpen of meningsvorming dan loop je de kans in een soort vicieuze cirkel van gelijkgestemden en zelfbevestiging terecht te komen. Dit klinkt negatief. Van de andere kant probeert Google met Google Authorship zoekresultaten relevanter te maken door steeds meer te kijken naar de betrouwbaarheid van websites en de mate van autoriteit. Ook kun je je zoektermen steeds beter samenstellen op basis van een natuurlijk klinkende vraag, bijv. “wat voor weer wordt het morgen” i.p.v. “weer Rotterdam”.

Waarom zie ik steeds dezelfde advertenties?

Je zoekgedrag genereert ook daarop aansluitende advertenties. Ik merkte op een gegeven moment, dat, of ik nu Facebook of Youtube raadpleegde, er steeds weer advertentie opdoken van camerawinkels. Daarvoor had ik een aantal keren gezocht naar geschikte lenzen voor mijn fotocamera.  De connectie was evident. Google verdient geld aan bedrijven die naar je toe worden geleid op basis van je internetgedrag. Google herkent je aan je IP adres, dat gebonden is aan de computer die je gebruikt of wanneer je ingelogd bent bij een van de Googlediensten als Youtube, Gmail en Google+ (de tegenhanger van Facebook). Eerdere zoekopdrachten en andere web activiteiten kunnen ook zijn opgeslagen in je browser.

Je Google  zoekgeschiedenis wissen

Mede dankzij de onthullingen van Edward Snowden word je je als internetgebruiker steeds meer bewust van wat instanties over je te weten kunnen komen. Als je niet wilt dat Google je zoekgeschiedenis bijhoudt dan kun je dit uitschakelen op je computer, smartphone of tablet. Ga hiervoor naar de website van Google . Wissen van je zoekgeschiedenis houdt wel in dat Google deze zelf nog even vasthoudt. Pas na 18 maanden worden je gegevens deels geanonimiseerd en blijven ze nog steeds toegankelijk voor opsporingsdiensten.

Zoekmachines die je gegevens niet bewaren

DuckDuckGo is mede door de PRISM onthullingen snel  gegroeid, personaliseert niet en geeft aan geen persoonlijke profielen op te slaan.  DuckDuckGo versleutelt de zoekopdrachten standaard, al zijn deze niet beschermd tegen nieuwsgierige blikken van geheime diensten. DuckDuckGo gebruikt geen eigen index, maar put uit ongeveer vijftig zoekmachines, o.a. uit Bing, Yandexen Wolphram Alpha. Wiskundige uitdrukkingen als integrate (2x^) worden direct door Wolfram Alpha beantwoord.  Wie geen cookies wil bewaren kan deze opslaan op internet in een anonieme “Cloud Kluis”. Die kun je dan weer vanaf elke andere pc met internetaansluiting oproepen.


Startpage en partner Ixquick beweren de veiligste zoekmachines ter wereld te zijn.  Voordeel  ten opzichte van DuckDuckGo is dat de StartPage-servers niet bij het Amerikaanse Amazon staan opgesteld, maar in Nederland, buiten bereik van de NSA.  Startpage gebruikt de zoekresultaten van Google, maar geven je zoekopdracht anoniem door. Een website uit de zoekresultaten kun je via de link “Bekijk via de Ixquick Proxy” direct anoniem bezoeken. De achterliggende pagina wordt via Startpage geladen zodat deze niet ziet wat uw IPadres is. Je persoonlijke voorkeuren worden in een niet identificeerbare cookie bewaard. Dit kun je  via een unieke URL doen, zodat je ze ook weer anoniem op een andere computer kunt gebruiken.  


Disconnect search is geen zoekmachine van zichzelf maar legt als het ware als een metacrawler een schil over een vijftal bekende zoekmachines en geeft bij het weergeven van de zoekresultaten geen advertenties weer. Disconnect search kent voor  webbrowsers als Chrome, Firefox, Opera, Safari ook een plugin, waarmee je direct via je webbrowser kunt zoeken op internet. Een andere plugin visualiseert welke  websites je via cookies volgen met de mogelijkheid deze te blokkeren.
 

YACY werkt net zoals Bit Torrent in die zin dat decentraal zoekresultaten worden uitgewisseld.
Daartoe gebruik je geen browser, maar installeer je de YACY software, waarmee je een eigen zoekmachine creëert, die te bereiken is op http://localhost:8090. Deze verstuurt je zoekopdracht naar andere ‘peers’ in het netwerk, waarna de zoekresultaten binnenkomen. Dat duurt allemaal langer dan je gewend bent bij andere zoekmachines. Ook de kwaliteit van de zoekresultaten is vaak minder omdat elke gebruiker ook indexeert en er geen controle is. Ook kun je zo je wilt de modus ’wel downloaden, maar niet delen’ instellen. Alvorens je YACY installeert kun je het programma eerst  uitproberen opYACY .

Ten slotte

Wat moet ik nu als student, scholier, werknemer, particulier met deze informatie? Deze blog is voornamelijk bedoeld om je te wijzen op zoekmachines, die mogelijk andere, alternatieve, voor jou relevantere zoekresultaten opleveren en om je bewust te maken van de consequenties van het gebruik van bepaalde zoekmachines, vooral op het gebied van privacy en marketing. Dat bewustzijn kan dan ook bijdragen tot een bewustere keuze van zoekmachines.

Tips:

John Valk
Mediacoach, Specialist muziek Bibliotheek Rotterdam

 

zoekmachines

Annie Maessen heeft deze blog op haar Einnas community gezet:  https://www.facebook.com/#!/einnaspage?fref=ts

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt spam-inzendingen te voorkomen. Let op: hoofdlettergevoelig.
Beeld-CAPTCHA
Voer de bovenstaande karakters in.