Musiceren is beter voor de hersenen dan het spelen van hersenkrakers

29 okt 2016

Met de komst van de computer en de tablet werden programma’s ontwikkeld waarmee je hersenen kon trainen. In 2014 waarschuwden een grote groep neurospecialisten in een gezamenlijk verklaring voor de overdreven verwachtingen die de producenten met dit soort programma’s in het vooruitzicht stelden. Er werd zelfs een bedrijf een tot de orde geroepen om de beloften van verbeterde hersenfuncties en vertraging van ouderdomsverschijnselen van de verpakking te halen. Wel is vastgesteld dat ándere activiteiten en keuzes in levensstijl neurologische voordelen kunnen hebben, activiteiten, waarbij de gezondheid van de hersenen wordt bevorderd en waarbij de hersenen scherp worden gehouden gedurende het ouder worden. 'Muziek maken' is er één van.

Onderzoek wijst uit dat een instrument leren spelen zowel voor kinderen als volwassenen goed is en ook voor patiënten die herstellende zijn van een hersenbeschadiging.

“Muziek brengt kennelijk iets unieks teweeg in de hersenen,  de hersenen worden zo sterk gestimuleerd vanwege onze emotionele verbondenheid met muziek” aldus Catherine Loveday van de Universiteit van Westminster. Een muziekinstrument bespelen is een rijke en complexe ervaring. Daarin komt informatie vanuit verschillende zintuigen en ook fijn-motoriek samen. En het aanleren van muzikale vaardigheden kan blijvende veranderingen in de hersenen veroorzaken. Professionele muzikanten zijn hooggekwalificeerde uitvoerders, die jarenlang oefenen en zo een dankbaar onderzoekslaboratorium vormen voor neurowetenschappers.

Veranderingen in de structuur van de hersenen

Vroegere onderzoeken met hersenscans tonen significante verschillen aan in hersenstructuur tussen musici en niet-musici van dezelfde leeftijd. Het corpus callosum, een grote bundel van zenuwvezels die de twee zijden van de hersenen verbindt, is significant groter bij musici. De hersengebieden die betrokken zijn bij beweging, gehoor, en visueel-ruimtelijke vaardigheden lijken ook groter. En bij violisten is het hersengebied dat aanrakingsgevoelens teweeg brengt door bewegingen van de linkerhand ook omvangrijker.

Latere studies waarin mensen over een langere periode werden gevolgd tonen aan dat bij muziek studerende kinderen aanzienlijke structurele (pdf) en functionele veranderingen in de hersenen (pdf) plaatsvinden, vergeleken met de kinderen die dat niet doen. Samen tonen deze onderzoeken aan, dat het leren bespelen van een instrument zowel zorgt voor grotere hersendelen als versterking van de verbindingen hiertussen. Ander onderzoek wijst weer uit dat muzikale training ook het verbale geheugen, ruimtelijk inzicht en leesvaardigheden verbetert.

Langdurige voordelen voor muzikanten

Belangrijk is de constatering, dat de mate van de anatomische veranderingen in de hersenen van muzikanten nauw samenhangt met de leeftijd waarop muzikale opleiding begon is, en de intensiteit van het oefenen. Op jonge leeftijd beginnen heeft het meest effect.
    
Zelfs korte periodes van muzikale opleiding in de vroege kindertijd kunnen langdurige voordelen opleveren. Voor een onderzoek uit 2013 werden 44 oudere volwassenen ingedeeld in drie groepen op basis van het niveau van de muzikale opleiding, die zij als kind hadden gekregen. De eerste groep had geen lessen gevolgd, de tweede een beetje, dat wil zeggen tussen 1 en 3 jaar les en de derde groep 4 tot 14 jaar.

De onderzoekers lieten opnames met complexe spraakklanken aan de deelnemers horen, met elektroden op de hoofdhuid. Naarmate we ouder worden, wordt het moeilijker spraak te verstaan, vooral in omgevingen met veel achtergrondgeluid. Deelnemers met een beetje muzikale opleiding vertoonden de snelste neurale reacties.


Meer recentelijk is het duidelijk geworden dat muzikaal onderlegde patiënten sneller herstellen van een beroerte en andere vormen van hersenschade. Sommige onderzoekers beweren nu dat ook kinderen met dyslexie en andere taalproblemen ermee gebaat zijn. Het lijkt aangetoond, dat het leren bespelen van een muziekinstrument op jonge leeftijd de hersenen beschermt tegen de ontwikkeling van cognitieve stoornissen en dementie.

In tegenstelling tot commerciële ‘braintraining’ producten, die slechts bepaalde vaardigheden verbeteren, heeft het leren spelen van een muziekinstrument een veel bredere effect op de hersenfuncties. Het verbetert ook vaardigheden die hier schijnbaar los van staan zoals leesvaardigheid.

"Met musiceren bereik je delen van de hersenen die je niet bereikt met andere activiteiten", zegt Loveday. "Musiceren is een sterke cognitieve stimulus die de hersenen doet groeien op een ongeëvenaarde manier, en het staat onomstotelijk vast dat muzikale training geheugen en de taalvaardigheid verbetert".  Hoe meer je oefent en speelt des te groter is het effect. Het is een voorbeeld van hoe een lange-termijnervaring de hersenen kunnen beïnvloeden, zodat deze zich aanpassen aan de  eigenaardigheden van de levensstijl van zijn eigenaar.

Bron: Guardian

Lees verder op deze blog:

 

 

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt spam-inzendingen te voorkomen. Let op: hoofdlettergevoelig.
Beeld-CAPTCHA
Voer de bovenstaande karakters in.