Bladmuziek lezen op de iPad voor slechtzienden

15 mrt 2016

Voor een geïnteresseerd gehoor hield Marc Stovers (afb. rechts) van  Koninklijke Visio op 22 januari jongstleden een presentatie over de mogelijkheden van het lezen van bladmuziek op de iPad voor muzikanten met een visuele beperking.  Koninklijke Visio is een Nederlands expertisecentrum voor onderwijs, zorg en dienstverlening voor mensen met een visuele beperking. Dat de iPad ingezet kan worden om teksten beter te kunnen lezen was bekend. Voor bladmuziek  in braille- of geproken vorm kun je terecht bij Dedicon.  Hoe  je op de iPad het notenbeeld op een gebruiksvriendelijke kunt vergroten en welke bestandstypen en apps komen hiervoor in aanmerking komen blijkt onbekend terrein voor een groeiende groep voornamelijk ouderen met het een achteruitgaand visueel vermogen.

Aspecten als hoeveel notenbalken je tegelijkertijd moet kunnen lezen, hoever je

  • noodgedwongen ver van het beeldscherm afstaat met je instrument, of je
  • het notenbeeld wilt laten schalen bij vergroten, of
  • makkelijk wilt navigeren bij herhalingen, of je
  • ook aantekeningen wilt maken, of je
  • de muziek ook wilt transponeren of beluisteren,

dat  bepaalt of  

  • een iPad air qua schermgrootte voldoet of dat je je toevlucht moet nemen tot de grotere iPad Pro en
  • welke app voor jou het beste werkt tijdens instuderen en/of uitvoering. 

Qua bestandstypen kent bladmuziek drie type methodes:

  • de fotografische,
  • Music XML en de
  • PDF methode.     

Een opvallende app in de fotografische categorie is Music Zoom, die je met veegbewegingen of met een voetpedaal bedient. Bekijk de videodemonstratie:

Voordeel bij deze app is dat je geen last hebt van herhalingen in de zin dat je terug moet bladeren. De bladmuziek op deze app bestaat uit foto’s van pagina’s, die je ook zelf kunt aanmaken met een camera of scanner. Nadeel  is dat je de bladmuziek niet kunt exporteren.

Apps als Seescore, die op basis van Music XML bestandsformaten werken hebben als voordeel, dat je de bladmuziek bij vergroten kunt laten meeschalen, net zoals het e-pub formaat dat voor tekst doet op een e-reader. Ook kun je de bladmuziek in elk tempo laten afspelen, partijen filteren en transponeren.

Nadeel van een app als Seescore is dat je geen aantekeningen kunt maken.  Ook het aanbod van bladmuziektitels is niet zo groot als bij PDF.

Bladmuziek omwerken naar Music XML via bijvoorbeeld Notateme kan bewerkelijk zijn, zeker als je slechtziend bent.

Voor PDF is forScore de meest gebruikte app en biedt ook voor slechtzienden voordelen.
De app kan in een PDFbestand automatisch de notenbalken als een lichtkrant weergeven.
Met het aanbrengen van markeringspunten in de partituur kun je bij herhalingen makkelijk terugbladeren.

Voor het bladeren hoef je indien je iPAd draadloos met een speciaal voetpedaal, bijv de BT-105, je handen niet gebruiken  om door middel van veegbewegingen pagina’s om te slaan.

Zoals bovenstaande uiteenzetting al laat zien is het lezen van bladmuziek op de iPad voor slechtzienden geen vanzelfsprekendheid. Er zijn genoeg mogelijkheden, vooral voor wie al gebaat is bij niet al teveel vergroting. Ook hoef je de iPad met zijn mogelijkheden voor slechtzienden niet voor alle situaties in te zetten. Misschien vind je het niet handig tijdens uitvoeringen maar wel gedurende het studeren.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Deze blog is gebaseerd op een presentatie en een artikel  door Marc Stovers in het maartnummer van Infovisie MagaZIEN.   

De presentatie zal op 30 september, 13.30 herhaald worden bij Koninklijke Visio Apeldoorn.  Als u interesse heeft om een presentatie bij te wonen, en een uitnodiging wilt ontvangen, dan kunt u kan een mail sturen naar apeldoorn@visio.org Volg Marc Stovers op Twitter @marcvisio @konvisio.

Lees elders op deze blog:

 

 

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt spam-inzendingen te voorkomen. Let op: hoofdlettergevoelig.
Beeld-CAPTCHA
Voer de bovenstaande karakters in.