De mooiste reeks van Nederland

26 jul 2013

 

In navolging van mijn collega Annelies Bernard wil ik wat vakantietips geven uit de mooiste reeks van Nederland, nl. privé-domein van de Arbeiderspers. Sinds 1966 zijn er 287 uitgaven verschenen van dagboeken, brievenboeken, persoonlijke kronieken, e.d. Meestal zijn het schrijvers, maar ook filosofen, componisten en andere kunstenaars hebben een plek in de serie. Zelf verzamel ik de delen al enige tijd en heb er zelfs een speciale kast voor: mijn persoonlijke prive-domein. Hieronder geef ik u een selectie uit Nederlandse schrijvers in de reeks: vijf vakantietips!

 

 

Voor de liefhebber is elke Maarten ’ t Hart de moeite waard. In Dienstreizen van een thuisblijver zijn de onderwerpen typisch Maarten ’t Hart: godsdienstwaanzin (zevendedagsadventisten bijvoorbeeld),  klassieke muziek (wel Bach, niet Mahler) en het lezen van vele mooie boeken.  Een thema in deze bundel is ’t Harts wederwaardigheden met uitgevers en vertalers en de voortdurende druk die op hem wordt gelegd om lezingen te houden en uitgeversbeurzen te bezoeken; vooral in Duitsland waar hij heel succesvol is. Hij wil het liefst altijd thuis zitten, maar is ook tegenover iedereen even aardig. Dit zorgt ervoor dat hij regelmatig toezeggingen doet waar hij later spijt van krijgt, zoals een dienstreis naar Göteborg. Hij zit om 6 uur aan het ontbijt na een slapeloze nacht in een te warme hotelkamer. Andere schrijvers liggen dan nog bij te komen van de feestelijkheden van de vorige avond. ’t Hart verkiest het zijn eigen weg te gaan. Dit maakt deze prive-domein zo leuk om te lezen.

Koos van Zomeren is evenals Maarten ’t  Hart een schrijver met een eigen stijl en belevingswereld.Een jaar in scherven is een in opdracht geschreven dagboek uit 1987. Thema’s van Van Zomeren zijn de natuur, zijn verleden bij de socialistische partij en zijn jeugd in Herwijnen. Naast een chronologisch dag-na-dag-verslag staan er stukken in die hij in dat jaar geschreven heeft. Schitterend is het interview met zijn vader over zijn tijd in het geboortedorp Herwijnen: de armoede, het keiharde werken, de eenvoud, terwijl de 20ste eeuw toch al begonnen was. Toen de familie op het erf een wc wilde bouwen werd dat door buurtgenoten gezien als het hoog in de bol hebben. Op de vraag van Koos bleek dat het normaal was in de open lucht te poepen. Op de volgende vraag hoe het zat met wc-papier bromt de vader slechts dat het niet allemaal even hygiënisch was in die tijd.  Prachtig zijn de verhalen over dé partij. Van Zomeren probeert bij zichzelf en bij zijn kameraden na te gaan wat hen zo bond aan de partij en waarom hij er toch een gelukkige tijd heeft gehad.  Een jaar in scherven is met al zijn terugblikken en overpeinzingen een nostalgisch en prachtig geschreven boek.

Bergman is een vergeten Rotterdamse schrijver. Terecht is hij in de privé-domein reeks opgenomen. In De tijd te lijf beschrijft hij het streng christelijk milieu waar hij opgroeide. Er werd niet gelezen in het gezin en vooral voor slechte boeken werd gewaarschuwd. Maar “ langzaam aan groeide het begrip dat ik werd voorgelicht door volslagen idioten. Vanaf die tijd begon ik uitsluitend slechte boeken te lezen en voelde mij met de dag beter.” Bergman woonde een groot deel van zijn jeugd in het vooroorlogse Kralingen, waar zijn ouders een kruidenierswinkel hadden. De bibliotheek in het centrum van Rotterdam was voor hem een openbaring. Maar er bestonden toen in de directe omgeving van zijn ouderlijk huis wel zeven uitleenbibliotheken met een diversiteit aan boeken en uitleentarieven. Hij somt ze allemaal op. Het eerste en mooiste deel van deze memoires gaat over Bergmans jeugd. Daarna krijgt het boek een andere wending. In het hoofdstuk Reiskoorts geeft hij beschrijvingen van kleine gebeurtenissen die te maken hebben met de reizen die hij maakte.  De volgende hoofdstukken met bespiegelingen en gedachten worden steeds tijdlozer. Er is weinig waar Bergman plezier aan beleefd. Licht amusement, uitstapje, pretparken, hij heeft er niks mee. De omgang met mensen gaat stroef. “Altijd sta ik hoofdschuddend aan de kant bij het plezier van anderen.”  Bergmans stijl is schitterend. Je weet niet waar zijn gezeur en gedachten heen gaan, toch blijf je geboeid doorlezen.

Dan mijn vierde leestip: De Val van August Willemsen  “Op 10 december 1990, op weg naar huis met vier flessen wodka en anderhalve liter Fanta, komt August Willemsen ten val. Het lukt hem niet meer overeind te komen.” Hij komt in het ziekenhuis en langzaam hersteld hij van een gebroken linker heup. Erger is zijn ondervoeding en zijn alcoholverslaving. In deze privé-domein beschrijft Willemsen zijn leven na de val. Hij vertelt ook de voorgeschiedenis: hoe het drankgebruik toenam en hoe hij steeds verder afdwaalde van de realiteit. De val is zijn redding geweest.

Tot slot wil ik Boudewijn Büch met Een boekenkast op reis aanraden. Büch was een merkwaardig mens, die geheel in zijn eigen wereld leefde. Hij was een onverbeterlijke opschepper. In deze kroniek over het jaar 1998 komen we vooral te weten welke boeken hij koopt en welke musea hij bezoekt. Het is een enorme opsomming. In zijn waardeoordelen is hij vrij rigoureus: iets is of geweldig of verschrikkelijk. Zo is bijvoorbeeld alles van en over Goethe en Napoleon  prachtig. Het eten in Italië is daarentegen afschuwelijk - Büch zelf eet met graagte een Big Mac - Zwitserland is een kutland, enzovoorts. Hij vertelt voortdurend over zijn vele reizen: lang geleden kwam hij minstens 20 keer per jaar Parijs;  Potsdam heeft hij tientallen keren bezocht; bijna alle boekwinkels in Europa kent hij al van eerdere reizen. Je moet het maar met een korreltje zout nemen. Bizar is dat Büch beweert dat hij al die honderden boeken ook gelezen heeft. Soms leest hij in enkele nachtelijke uren een paar Italiaanse boeken – ondertussen bekijkt hij een televisieprogramma en beluistert hij een cd. En hij kent niet eens Italiaans! Prachtige opschepperij  en vermakelijk om te lezen.

De bibliotheek heeft uiteraard een groot deel van de serie in huis. Speciaal voor de zomer is een selectie uitgestald op de eerste verdieping van de Centrale. De vijf tips zijn hier ook te vinden, maar wees er snel bij want uitgeleend is uitgeleend.

 

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt spam-inzendingen te voorkomen. Let op: hoofdlettergevoelig.
Beeld-CAPTCHA
Voer de bovenstaande karakters in.