Media en politiek (De Boekenneus Alek Dabrowski)

29 dec 2016

De Boekenneus steekt zijn neus graag in boeken. Hij leest fictie en non-fictie en heeft een neus voor actuele verhalen en levenslessen in de literatuur. De boekenneus is Alek Dabrowski.

Ongeacht wat er fout gaat in ons land, de media krijgen er de schuld van. De kritische journalist, de horzel in de pels van de politicus, is een zeldzaamheid geworden. Politici hebben de journalistiek minder nodig dan voorheen. De NRC heeft een betaalde oplage van 150.000, de Telegraaf komt als grootste krant van Nederland net boven de 400.000 uit. Rutte en Wilders hebben beiden op Twitter meer dan 700.000 volgers. Als populair politicus heb je de traditionele media niet meer zo hard nodig om een boodschap uit te dragen, je stuurt gewoon een tweet de wereld in.

In politieke thrillers en televisieseries mag de nieuwsgierige journalist niet ontbreken. Kevin Spacey speelt in het spannende ‘House of cards’ de nietsontziende politicus Frank Underwood. Persbijeenkomsten zijn een soort corvee waar nooit iets belangrijks wordt gezegd, behalve als hij het wil. Liever lekt hij op tactische momenten informatie via een jonge journaliste. Zij is niet de objectieve onderzoeksjournalist, maar heeft een deal gesloten met Frank: zij de primeurs, hij een rechtstreekse ingang naar het publiek. Het loopt slecht met haar af.

In de thriller Morten van Anna Levander (pseudoniem van het jounalistenduo Annet de Jong en Dominique van der Heyde) is de politicus Morten Mathijsen voortdurend bezig het publiek te bespelen. Hij is de ster in opkomst van ‘De Nieuwe Liberalen’. Hij wil afrekenen met de oude politiek. Morten vervloekt soms de media, maar zijn aantrekkelijke spindoctor Evelien Bax wijst hem erop dat de televisie er juist voor gezorgd heeft dat zij zo hoog staan in de peilingen. Het juist bespelen van de media kun je aan Morten overlaten. Hij laat zich niet braaf tijdens persconferenties uithoren, maar hij kiest zijn eigen mediamomenten. Standpunten breng je naar voren als het je iets oplevert, niet om een of ander principe. En je moet ze verkopen: “als je een product vaak genoeg laat zien, rennen ze ervoor naar de winkel.” Deze ideeën over politiek en de media vermengt Anna Levander zorgvuldig met een spannend verhaal. Morten komt onder druk te staan. Hij wordt afgeperst, maar door wie? Kan een gebeurtenis van twintig jaar geleden hem de das om doen? En de belangrijkste vraag is: wint hij de verkiezingen?

Koos van Zomeren is een veelzijdig schrijver, die met ‘Haagse lente’ in 1981 een politieke thriller schreef. Het boek is een parodie op de politiek van zijn tijd, maar ook  op het journalistenbedrijf. Politici en journalisten zitten voortdurend met elkaar in de kroeg en leiden een losbandig seksueel leven. Bob Vrolijk is journalist van het weekblad ‘Deze week’, een blad met blote vrouwen en smeuïge verhalen. De politicus is CDA-minister Drion, een conservatief die plotseling fel gekeerd is tegen het plaatsen van kernwapens. Bovendien wordt onthuld dat Drion tijdens de meidagen 1940 is gedeserteerd uit het leger.

Bob Vrolijk is een cynicus: zonder principes, maar wel degelijk geïnteresseerd in het echte verhaal achter de CDA-politicus. Hij gaat naar Zuid-Limburg waar Drion woont en komt terecht in een milieu van wrede Limburgers die dassen uitroeien. Hij ontmoet ook een fanatiek natuurbeschermer. Zij voeren een onderlinge strijd. Dan wordt de boswachter aangereden: een ongeluk of moord? Er is een link tussen de lokale strijd in Zuid-Limburg en de figuur Drion. Zijn vrouw is de zus van de vermoorde man. Bob Vrolijk lukt het een interview met de gekwelde minister te organiseren. Hij heeft een verhaal, maar alles loopt anders dan hij had verwacht. Hij vraagt zich af of hij niet is gebruikt door Drion.

Wat dat laatste betreft is er weinig veranderd in vergelijking met nu. Alleen hebben hedendaagse politici een journalist als Bob Vrolijk niet meer nodig om hun verhaal te doen. Zij kunnen hun standpunten twitteren. Wees op je hoede in het moderne mediatijdperk. Veel verhalen zijn rechtstreeks van politici afkomstig, zonder dat journalisten hen het vuur aan de schenen konden leggen. De kritische blik, het ‘ja-maar’, moet van onszelf komen. Wees mediawijs en geloof niet alle ‘oprechte’ tweets van onze politici. Hoe korter de boodschap, hoe duidelijker hij overkomt. Maar vaak valt er wel wat op af te dingen.

 

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt spam-inzendingen te voorkomen. Let op: hoofdlettergevoelig.
Beeld-CAPTCHA
Voer de bovenstaande karakters in.