Leven in een Asielzoekerscentrum (De Boekenneus Alek Dabrowski)

02 feb 2017

De Boekenneus steekt zijn neus graag in boeken. Hij leest fictie en non-fictie en heeft een neus voor actuele verhalen en levenslessen in de literatuur. De boekenneus is Alek Dabrowski.

De Algemene Rekenkamer is een nuttige instelling. Zij controleert of het Rijk geld uitgeeft en beleid uitvoert zoals het de bedoeling was. Onlangs deed de rekenkamer onderzoek naar de wet inburgering 2013. De wet was bedoeld om de verantwoordelijkheid voor de inburgering bij de inburgeraar zelf te leggen. Het resultaat  is dat slechts een derde van de mensen slaagt voor het examen. Het gegeven dat de officiële informatie voor inburgeraars in het Nederlands is, werpt al een enorme drempel op. 

Deze opzet zorgt ervoor dat malafide bedrijfjes mensen graag hun lening van € 10.000 laten investeren in opleidingsprogramma’s. De wet legt de verantwoordelijkheid bij de mensen zelf, dus de overheid gaat vrijuit. Je kunt verschillend over ons toelatingsbeleid denken, maar laat je asielzoekers eenmaal toe in Nederland, zorg dan voor een soepele  inburgering. Helaas staat bij overheden een morele opvatting vaker efficiency en realiteitszin in de weg. 

Voordat een vluchteling wordt toegelaten of afgewezen verblijft hij in een asielzoekerscentrum. Hij mag dan niets: niet integreren, niet werken, niet leren. Dit klinkt logisch, maar wanneer iemand jaren moet wachten wordt het onmenselijk. Rodaan Al Galidi komt uit Irak. Hij is schrijver en dichter. In ‘Hoe ik talent voor het leven kreeg’ vertelt hij het verhaal van Semmier Kariem, een asielzoeker uit Irak die, net als  Rodaan Al Galidi, negen jaar moest wachten voordat hij deel mocht nemen aan onze samenleving.

'Vanaf het moment dat ik het AZC binnenging, zag ik gezichten met een uitdrukking die ik niet eerder had gezien. Iets wat leek op zwaar verdriet, niet op een dodelijke ziekte of op afschuwelijke angst. Iets wat nergens op leek. Pas na jaren begreep ik wat het was: het wachten.' Sommigen wachten er al meer dan tien jaar.

Voortdurend zijn bewoners bezig het Nederlandse systeem met talloze regels te doorgronden. Een eigen advocaat helpt, maar de meesten hebben geen geld. De pro-deo advocaat stuurt vaak alleen de brieven door. Een asielzoeker die de kerk bezoekt en zich tot christen bekeert krijgt ineens asiel. De volgende keer als de dominee met zijn wagen vol bijbels langskomt heeft iedereen interesse.

Langzaam wordt Semmier gek. Irak is gevaarlijk voor het lichaam. Nederland is gevaarlijk voor de geest. 'Eigenlijk was het meest pijnlijke in het AZC het feit dat het vierentwintig uur per dag open was. Juist dat versterkte het gevoel van onmacht. Want hier ben ik, ik dwaal rond in een gebouw met open deuren en wacht op een ambtenaar, ergens, tot hij mij mijn leven laat beginnen.' Uiteindelijk volgt de redding voor Semmier in de vorm van het generaal pardon. Asielzoekers die de Nederlandse taal niet goed beheersen denken aan een generaal die hen komt bevrijden. 

Om de wereld van de asielzoeker te begrijpen verbleef Dimitri Verhulst in 2001 korte tijd in een Vlaams asielzoekerscentrum. Na een paar dagen hield hij het niet meer uit. Zijn ervaringen heeft hij omgezet in de korte roman ‘Problemski Hotel’. Het verhaal is nog steeds actueel. Bipul Masli is fotograaf uit Flutopia, een plek die ergens op de kaart van Afrika moet zijn terug te vinden. Nu zit hij in blok 4 van dit AZC. Hij beschrijft zijn medebewoners: de Tsjetsjenen die altijd willen kickboksen, de Afrikanen die elkaar proberen te overtroeven met verhalen over het leed dat hen is aangedaan en de vrouwen, waarvan de geslachtsorganen opzettelijk zijn mismaakt. Maar vooral ziet hij de eindeloze verveling.

Zowel in het boek van Verhulst als in ‘Hoe ik talent voor het leven kreeg’ is de toon niet altijd zwaar. Er valt voldoende te lachen, hoewel het een wrang soort humor is. Maqsood zoekt zijn heil in het vinden van een Belgische die met hem wil trouwen. Helaas vangt hij bot in de plaatselijke discotheken. Bij een café denkt hij meer kans te maken. Er staan vriendelijke mensen voor de deur: 'ze wenken ons met hun arm. Doorlopen Maqsood, dat is de Hitlergroet.'

Nederland is een democratie en heeft vrijheid hoog in het vaandel staan. Heel anders is het Nederlandse asielsysteem: gesloten en gegrondvest op een papieren werkelijkheid. ‘Regels zijn regels’ is de hoogste waarde. Mensen die het systeem handhaven kijken in hun computers. Als iets niet volgens de Nederlandse regels verloopt bestaat het niet.

 

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt spam-inzendingen te voorkomen. Let op: hoofdlettergevoelig.
Beeld-CAPTCHA
Voer de bovenstaande karakters in.