Gezellig samen eten (De Boekenneus Alek Dabrowski)

22 dec 2016

De Boekenneus steekt zijn neus graag in boeken. Hij leest fictie en non-fictie en heeft een neus voor actuele verhalen en levenslessen in de literatuur. De boekenneus is Alek Dabrowski.

 

De kerst staat voor de deur. Gezellig samen eten is onlosmakelijk met de feestelijkheden verbonden. Het kerstdiner vormt het culinair hoogtepunt van het jaar, maar geeft ook vaak stress. Etentjes, al dan niet met familie, zijn een dankbaar onderwerp in films en boeken.

De eettafel is de perfecte plek voor ongemakkelijke scènes. De maaltijd houdt de mensen aan tafel. Onderhuids broeit er iets wat tijdens een feestelijke dis een weg naar buiten zoekt. In de film ‘Festen’ wordt dit op gruwelijke wijze getoond. Een zoon onthult tijdens het diner de wandaden die zijn vader hem aandeed in zijn jeugd. Het is geen kerstfilm.

     

De bestseller ‘Het Diner’ van Herman Koch speelt zich geheel af aan een eettafel. Twee stellen, de mannen zijn broers, dineren in een luxe eetgelegenheid. Hier zijn het de kinderen die iets afschuwelijks gedaan hebben. De lezer krijgt langzaam de details voorgeschoteld. Het boek leest als een thriller. De ouders zijn poenerige types. Geen van hen is aardig. Zij verzwijgen veel voor elkaar. Beetje bij beetje begrijp je dat zij ook niet helemaal vrij van schuld zijn. ‘Het Diner’ is succesvol verfilmd en de Engelse vertaling heeft het vooral in Amerika goed gedaan.

     

Een ander meesterwerk is na zeventig jaar eindelijk vertaald in het Engels: ‘De Avonden’ van Gerard Reve. Het is het droogkomische en tegelijkertijd treurige verhaal van de jonge Frits van Egters. Hij beschrijft de laatste tien dagen van het jaar 1946. Frits werkt op kantoor en woont bij zijn ouders thuis. Het is oudejaarsavond. De maaltijd begon met soep. Frits ziet zijn ouders slurpen. De enige manier om het te kunnen verdragen is de gek uit te hangen. Dan komt het hoofdgerecht.

Er waren aardappelen, ingemaakte tuinbonen, appelmoes en varkensvlees. ‘Ik vind dat het weer verrukkelijk is, moeder’, zei hij, ’vooral de jus’. Doe daar niet te gek mee alsjeblieft,’ zei ze, ‘want meer dan in de kom is er niet.’ ‘We eten bijzonder lekker vandaag,’ zei Frits. Hij nam nog een tweede keer aardappelen en appelmoes. ’s Avonds volgt er meer lekkers: oliebollen. Moeder heeft iets bijzonder bij gekocht. ‘Ik heb een fles wijn gekocht voor vanavond,’ antwoordde ze, een aantal oliebollen uit de braadpan wippend. ‘Dat is prachtig,’ zei Frits. Hij nam de fles bij de hals op. Er zat een blauw etiket op met een gele rand. ‘Bessen-appel,’ las hij zacht. ‘Bessen-appel,’ zei hij bij zichzelf, ‘bessen-appel. Help ons, eeuwige, onze God. Zie onze nood. Uit de diepten roepen wij tot u. Verschrikkelijk.’

     

Bertram Koeleman publiceerde dit jaar met een mooie verhalenbundel: ’Engels voor leugens’. In veel verhalen zit een absurd element. Eén verhaal heet ‘Experimenten in hekserij’. Een stel met jonge kinderen komt eten bij vrienden zonder kinderen. Moeder Lydia is gespannen. De vader vertelt een gek verhaal over hoopjes zand die hij overal in hun huis aantreft. Wanneer de gastvrouw het eten op tafel zet slaat Lydia door. Ze knijpt een gevulde puntpaprika uit en smijt hem tegen de muur. “Dit zet je kinderen toch niet voor, Astrid. Gevulde puntpaprika. Wat probeer je hiermee te zeggen? Dat jij wél tijd hebt om in de keuken te staan? Dat jij en je man het zo prettig hebben zonder kinderen?” Ze raast door over haar ingezakte lijf na de bevalling. De rode wijn vloeit over tafel. Bij het weggaan zegt een van de mannen: “dit gaan we nog een keertje overdoen. Als iedereen een beetje gesetteld is.” Een dun straaltje zand loopt uit de  mond van één van de kinderen. De gasten zijn weg. Astrid is nu ook kwaad en richt haar boosheid op haar man.

De boekenneus wenst u smakelijke kerstdagen. Na het lezen van bovenstaande fragmenten kan het kerstdiner alleen maar meevallen. Mocht het gesprek stilvallen lees dan een passage voor uit ‘Het Diner’ of uit ‘De Avonden’. Misschien herkennen wij onszelf er wel in. Literatuur fungeert uitstekend als spiegel. En om jezelf lachen is altijd beter dan ruzie maken tijdens een feestdag.

 

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.

Meer informatie over formaatmogelijkheden

CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt spam-inzendingen te voorkomen. Let op: hoofdlettergevoelig.
Beeld-CAPTCHA
Voer de bovenstaande karakters in.